Năm 1978, dư luận Trung Quốc chấn động bởi vụ
n/ổ s/ú/ng tại một bệnh viện khiến ba người t/ử
v/o/ng. Người bóp cò là Tưởng Ái Trân — nữ y tá 24 tuổi từng được xem là hình mẫu tiêu biểu, có tương lai rộng mở.
Sinh ra trong gia đình nề nếp, Tưởng Ái Trân đến Tân Cương lao động theo phong trào đưa thanh niên trí thức về nông thôn. Dù anh trai muốn dùng quan hệ giúp cô chuyển sang công việc nhẹ nhàng hơn, Trân vẫn từ chối và chấp nhận làm việc đồng áng vất vả. Sự chăm chỉ giúp cô được đánh giá cao và đến năm 1972 được điều về làm y tá tại Bệnh viện Binh đoàn Xây dựng Tân Cương.
Chỉ vài năm sau, Trân liên tục được thăng tiến, trở thành bí thư chi đoàn và đảng viên khi mới 22 tuổi. Nhưng chính sự nổi bật ấy khiến cô trở thành mục tiêu đố kỵ.
Một bác sĩ tên Tạ Thế Bình vốn ganh ghét Trân từ lâu. Trong khi đó, cán bộ quản lý Lý Bội Hoa lại có mâu thuẫn với Trương Quốc Chính — phó bí thư chi bộ bệnh viện. Thấy Quốc Chính thường hỗ trợ Trân trong công việc, Hoa và Bình bắt đầu dựng chuyện, tung tin hai người có quan hệ bất chính để hạ bệ cả hai.
Từ năm 1977, những lời đồn lan khắp bệnh viện. Hoa còn viết bài bôi nhọ trên báo tường, dán tranh biếm họa dung tục ngoài đường và nhiều lần dẫn người đến gây áp lực với Trân. Danh tiếng của cô nhanh chóng bị hủy hoại.
Không chỉ bị đồng nghiệp xa lánh, Trân còn bị nghi ngờ dùng “quan hệ” để thăng chức. Mỗi lần cô giải thích đều bị dập tắt bởi thế lực của Hoa. Ngay cả những người muốn đứng ra giúp cô cũng bị ép viết kiểm điểm hoặc điều chuyển công tác.
Vợ của Hoa là Chung Thu, cũng làm tại bệnh viện, tiếp tục góp phần đẩy Trân vào bước đường cùng. Tối 17/3/1978, Hoa lẻn vào phòng Trân để dựng bằng chứng giả. Khi bị phát hiện, ông ta lập tức đổi trắng thay đen, khiến cả bệnh viện tin rằng Trân và Quốc Chính bí mật hẹn hò qua đêm.
Ngày hôm sau, Hoa tổ chức cuộc họp công khai để chỉ trích Trân, cáo buộc cô phẩm hạnh không đứng đắn, thậm chí còn bóng gió khuyên cô tự kết liễu đời mình. Mới 24 tuổi nhưng bị cô lập, sỉ nhục và giám sát mỗi ngày, tinh thần Trân dần suy sụp. Không còn nơi cầu cứu, cô viết thư tuyệt mệnh gửi gia đình vào cuối tháng 9/1978.
Tối 28/9, biết hôm sau được tham gia huấn luyện
b/ắ/n s/ú/ng, Trân âm thầm lấy lại số đạn còn dư từ những buổi tập trước, lên kế hoạch trả thù những người đã đẩy mình vào bi kịch.
Sáng 29/9, cô nhận khẩu s/ú/ng trường rồi giấu trong áo khoác, đi thẳng đến nơi làm việc của Lý Bội Hoa. Khi Hoa vừa xuất hiện, Trân lập tức n/ổ s/ú/ng. Ngay sau đó, cô tiếp tục b/ắ/n Chung Thu trên hành lang bệnh viện.
Chưa dừng lại, Trân mang s/ú/ng đến hiệu thuốc tìm Tạ Thế Bình. Trên đường đi, cô gặp vợ Bình đang lấy nước. Người phụ nữ hoảng loạn bỏ chạy và cầu xin tha mạng nhưng vẫn bị b/ắ/n gục.
Sau khi b/ắ/n hụt một bác sĩ khác thuộc phe của Hoa, Trân quay về ký túc xá tìm thêm mục tiêu thì bị mọi người bao vây, khống chế.
Tháng 10/1979, báo People’s Daily đăng bài phân tích nguyên nhân dẫn đến bi kịch của Tưởng Ái Trân, khiến dư luận dậy sóng. Nhiều người cho rằng cô vừa là hung thủ, vừa là nạn nhân của những màn vu khống và bức hại kéo dài.
Hơn 15.000 lá thư xin giảm án được gửi tới tòa án chỉ trong vài tháng. Phiên xử vì sức ép dư luận mà kéo dài suốt nhiều năm.
Ban đầu bị tuyên án t/ử h/ì/nh, nhưng đến năm 1984, bản án của Trân được giảm xuống tù chung thân. Sau khi kháng cáo, đầu năm 1985 cô tiếp tục được giảm còn 15 năm tù. Những người tham gia vu khống, chèn ép cô trước đó cũng bị xử lý.
Nhờ cải tạo tốt, Tưởng Ái Trân được trả tự do năm 1991, khép lại một trong những vụ án gây tranh cãi nhất Trung Quốc — nơi ranh giới giữa tội ác và bi kịch con người trở nên vô cùng mong manh.
